روش کشت هیدروپونیک
کشت هیدروپونیک یا ابکشت یکی از روش های خلاقانه کشت بدون استفاده از خاک، کود و سم میباشد. با استفاده از این سیستم، میتوانیم بدون محدودیت در هر کجای ایران به کشت محصول پرداخت. اگر علاقهمندید درباره این سیستم کشت کاربری بیشتر بدانید، ادامهی این مقاله شرکت گلخانه ساز نهال رویش را بخوانید.
مطلب مرتبط: گلخانه توت فرنگی
کشت هیدروپونیک
اصطلاحی است که در علم باغداری مدرن بکار میرود و برگرفته شده از دو کلمه ponos=کار و فعالیت و hydro=آب است که مترادف کلمه آب کشت در زبان فارسی میباشد. در روش کشت هیدروپونیک بر خلاف روش سنتی، گیاه با ارتفاع و خارج از خاک و در محلولی سیال قرار میگیرد. در واقع ابکشت، کشت محصول بدون خاک و با استفاده از آب و مواد مغذی است. در بین روشها و سیستمهای کشت گلخانه ای، کشت هیدروپونیک محبوبیت بسیاری دارد؛ به طوری که در تمام استان های کشورمان هزاران نفر در این حوزه اشتغال دارند. تولید گلخانه هیدروپونیک به هیچ وجه با تغییرات فصل و آب و هوا در ارتباط نیست. همچنین هدر رفت محصول کم می شود و با استمرار و استقرار استفاده از تکنولوژی و فناوری، میزان تولید افزایش مییابد.
📷
کشت گوجه فرنگی با استفاده از کشت هیدروپونیک
ویدیویی از سیستم کشت هیدروپونیک
برای رسیدن به تصویری درست از گلخانهای که از روش کشت هیدروپونیک استفاده میکند، میتوانید این ویدیو را ببینید.
Video Player
00:00
02:10
اهداف کشت هیدروپونیک
آب تازه
طرح اولیه یک گلخانه هیدروپونیک، لوازم و وسایل فیلتردار با مقدار PH ثابت است. بیشتر گیاهان با میزان PH آب معادل 6 – 6.5 سازگار هستند. تنظیم اسیدی بودن آب مصرفی گیاهان راه حل خیلی پیچیدهای ندارد و میتوانید با نرم افزارها و لوازمی که در نزدیکی خود پیدا میکنید، PH موردنیاز را بدست آورید.
📷
اکسیژن
گیاه خود را غرق نکنید! در کشاورزی سنتی، گیاهان اکسیژن موردنیاز خود برای تنفس را بوسیله ریش از خاک دریافت می کردند. براساس تجهیزات سیستم هیدروپونیک خود، شاید مجبور باشید فضای اولیه بین گیاه و مخزن آب را رها کنید یا مجبور باشید آب درون مخزن را اکسیژنیزه کنید. برای اکسیژنیزه کردن آب میتوانید از سنگ هوا یا از پمپ هوا استفاده کنید.
حمایت از ریشهها
حتی با اینکه دیگر برای کشت محصول به خاک نیاز ندارید، همچنان گیاهان به چیز کوچکی نیاز دارند تا ریشه آنهارا نگه دارد. موادی که معمولا برای بستر کشت استفاده میشوند عبارتند از: ورمی کولیت، پرلیت، پیت ماس، فیبر نارگیل و راکول (پشم سنگ). به هیچ وجه از موادی که فشرده می شوند (مانند شن) یا رطوبت را در خود نگه نمی دارند (مانند سنگ ریزه) استفاده نکنید؛ زیرا به هیچ عنوان کارایی مورد نظر را نخواهند داشت و باعث اخلال در سیستم هیدروپونیک خواهند شد.
پرورش گیاهان به روش هیدروپونیک
📷
مواد مغذی
گیاه شما به مقدار زیادی از منیزیم، کلسیم، فسفر و دیگر مواد مغذی نیاز دارد تا سالم و سرحال باقی بماند و به زندگی خود ادامه دهد (دقیقا مثل گیاهانی که در خاک و با استفاده از کود رشد می کنند). وقتی که بدون استفاده از خاک محصول پرورش می دهید، موادی که گیاه قرار بود از خاک دریافت کند، باید از آبی دریافت کند که با آن آبیاری می شود. هم میتوانید محلول موردنیاز را خودتان ترکیب کنید و هم میتوانید از محلول های آماده تهیه کنید و برای گیاه خود از آن استفاده کنید.
نور
اگر گیاهان خود را فضای سرپوشیده پرورش می دهید، به احتمال خیلی زیاد باید تعدادی نور ویژه خریداری کنید و نورپردازی مصنوعی انجام دهید. معمولاً هرنوع گیاهی نیاز های خاص خود را دارد و نسبت به مقدار نور موردنیاز گیاه، باید میزان نور و محل نصب آن تنظیم شود.
دیگر تجهیزات کشت هیدروپونیک
درحالی که امکانات و ابزار های دیگری هم برای افزایش پیچیدگی کشت گلخانه هیدروپونیک وجود دارد (مانند تأمین کربن دی اکسید)، اما پنج مورد بالا اساسی ترین نیاز و پایه ترین نیاز های یک سیستم هیدروپونیک هستند.
هیدروپونیک یا کشت بدون خاک؟
گاهی اوقات، واژهی هیدروپونیک یا ابکشت به طور عام به کشت بدون خاک اطلاق می شود؛ در حالی که کاملا اشتباه است. کشت بدون خاک در واقع استفاده از هرگونه موادی به غیر از خاک به عنوان بستر کشت برای گیاه می باشد. کشت هیدروپونیک که در واقع استفاده از آب برای پرورش گیاه است نیز بخش از کشت بدون خاک می باشد و به گونه ای زیر مجموعه آن است.
تاریخچه کشت هیدروپونیک
اولین استفاده از آبکشت، شاید مربوط به ما ایرانیان باشد. بر اساس یک رسم ۲۵۰۰ ساله در عید نوروز، ایرانیان گندم یا گیاهان دیگری را در مقداری آب می کاشتند و با آن سبزه برای سفره هفت سین تهیه می کردند. باغهای معلق بابل، باغهای معلق آزتک در مکزیک و نیز باغ های از این مدل در چین نیز از انواع روش کشت هیدروپونیک بودند، اگرچه اشاره به آنها نشده است. ولی تکنولوژی جدید به ما این اجازه را میدهد که میوه های سالم تر، قوی تر و سریع تری را با سیستم هیدروپونیک کشت کنیم.
روش کشت هیدروپونیکی که امروز میبینیم، حاصل تلاش های مردی به نام ویلیام فردریک گریک است. زمانی که در دانشگاه کالیفرنیا سعی داشت نظر بقیه را درباره ایده کشت گیاه بدون استفاده از خاک و بوسیله آب و انواع مغذیها جلب کند.
بررسیهای جدیدتر در قرن ۱۶ میلادی توسط ژان ون هلمونت دانشمند بلژیکی است که به بررسی میزان جذب مواد موردنیاز گیاهان از آب میپردازد. او یک نهال بید (۲.۲۶ کیلوگرم) را در ظرفی شامل ۹۰ کیلوگرم خاک خشک با روکشی پوشاندهشده جهت جلوگیری از ورود ذرات پرورش داد. وی بعد از ۵ سال با آبیاری نهال توسط آب باران کشف کرد که وزن درخت بید تا ۷۲.۵ کیلوگرم افزایشیافته در حالی که وزن خاک تنها کمتر از ۵۷ گرم کم شده است. او به این نتیجه رسید که گیاهان برای رشد موادی را از آب میگیرند. هر چند که متوجه این مطلب نشد که گیاهان اکسیژن و دیاکسید کربن را از هوا می گیرند.
📷
آزمایش ژان ون هلمونت
در سال ۱۶۹۹ میلادی، جان وود انگلیسی به طور آزمایشی گیاهانی را در آبهایی که در آنها، انواع مختلفی از خاک بود پرورش داد و متوجه شد بیشترین میزان رشد به آبی باز میگردد که خاک بیشتری دارد. وی نتیجه گرفت که رشد گیاهان نیازمند مواد مشخصی در آب است که توسط خاک تأمین میشود و نه موادی که مستقیما توسط آب تأمین میشود. پس از آن تحقیقات بیشتری برای درک میزان وابستگی گیاه به آب و موادی که آن انتقال میدهد صورت گرفت تا در نهایت، آقای گریک توانست به سیستم کشتی که بیشتر به روش هیدروپونیک امروزی میبینیم شبیه باشد، برسد.
آینده کشت هیدروپونیک
به نسبت عمر کوتاه و ۶۵ ساله دانش بستر کشت هیدروپونیک، این تکنیک با موقعیتهای متفاوت از کشت در فضای باز تا پرورش داخل سازه گلخانه و حتی برنامههای فضایی سازگار شده است. استفاده از سیستم هیدروپونیک در کشورهای درحال توسعه جهان سوم برای تولید غذا در واحد محدود و کوچک میتواند مورد استفاده قرار گیرد و تنها مشکل آن تأمین آب مناسب و مواد غذایی میباشد. در نواحی فاقد آب مناسب، به کارگیری آب دریا و دستگاه آب شیرینکن امکانپذیر میباشد. بنابراین پتانسیل کاربرد سیستم هیدروپونیک برای تولید غذا در نواحی نامناسب مانند صحرا نیز امکان پذیر میباشد.
سیر تکامل کشت هیدروپونیک
از زمانی که آقای گریک در سال ۱۹۲۹ امکان کشت تعدادی از گیاهان را بدون استفاده از خاک تا مرحله تکامل و باردهی آنان به ثبوت رساند، تا امروز فکر دانشمندان و متخصصین به تکامل این روش و رفع نواقصِ ساز و کار گلخانه هیدروپونیک مشغول بوده است. دستگاه یا ظرفی که گریک از آن استفاده کرد در حقیقت جعبه ای بود که به جای درب آن یک ورق توری قرار داشت. روی توری بستر بذرها و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در کف محفظه واقع می شد. گیاه پس از سبز شدن در بستر بذر که از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر از خاک بود ریشه خود را از سوراخ های توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی می رساند.
روش کشت هیدروپونیک
کشت هیدروپونیک یا ابکشت یکی از روش های خلاقانه کشت بدون استفاده از خاک، کود و سم میباشد. با استفاده از این سیستم، میتوانیم بدون محدودیت در هر کجای ایران به کشت محصول پرداخت. اگر علاقهمندید درباره این سیستم کشت کاربری بیشتر بدانید، ادامهی این مقاله شرکت گلخانه ساز نهال رویش را بخوانید.
مطلب مرتبط: گلخانه توت فرنگی
کشت هیدروپونیک
اصطلاحی است که در علم باغداری مدرن بکار میرود و برگرفته شده از دو کلمه ponos=کار و فعالیت و hydro=آب است که مترادف کلمه آب کشت در زبان فارسی میباشد. در روش کشت هیدروپونیک بر خلاف روش سنتی، گیاه با ارتفاع و خارج از خاک و در محلولی سیال قرار میگیرد. در واقع ابکشت، کشت محصول بدون خاک و با استفاده از آب و مواد مغذی است. در بین روشها و سیستمهای کشت گلخانه ای، کشت هیدروپونیک محبوبیت بسیاری دارد؛ به طوری که در تمام استان های کشورمان هزاران نفر در این حوزه اشتغال دارند. تولید گلخانه هیدروپونیک به هیچ وجه با تغییرات فصل و آب و هوا در ارتباط نیست. همچنین هدر رفت محصول کم می شود و با استمرار و استقرار استفاده از تکنولوژی و فناوری، میزان تولید افزایش مییابد.
📷
کشت گوجه فرنگی با استفاده از کشت هیدروپونیک
ویدیویی از سیستم کشت هیدروپونیک
برای رسیدن به تصویری درست از گلخانهای که از روش کشت هیدروپونیک استفاده میکند، میتوانید این ویدیو را ببینید.
Video Player
00:00
02:10
اهداف کشت هیدروپونیک
آب تازه
طرح اولیه یک گلخانه هیدروپونیک، لوازم و وسایل فیلتردار با مقدار PH ثابت است. بیشتر گیاهان با میزان PH آب معادل 6 – 6.5 سازگار هستند. تنظیم اسیدی بودن آب مصرفی گیاهان راه حل خیلی پیچیدهای ندارد و میتوانید با نرم افزارها و لوازمی که در نزدیکی خود پیدا میکنید، PH موردنیاز را بدست آورید.
📷
اکسیژن
گیاه خود را غرق نکنید! در کشاورزی سنتی، گیاهان اکسیژن موردنیاز خود برای تنفس را بوسیله ریش از خاک دریافت می کردند. براساس تجهیزات سیستم هیدروپونیک خود، شاید مجبور باشید فضای اولیه بین گیاه و مخزن آب را رها کنید یا مجبور باشید آب درون مخزن را اکسیژنیزه کنید. برای اکسیژنیزه کردن آب میتوانید از سنگ هوا یا از پمپ هوا استفاده کنید.
حمایت از ریشهها
حتی با اینکه دیگر برای کشت محصول به خاک نیاز ندارید، همچنان گیاهان به چیز کوچکی نیاز دارند تا ریشه آنهارا نگه دارد. موادی که معمولا برای بستر کشت استفاده میشوند عبارتند از: ورمی کولیت، پرلیت، پیت ماس، فیبر نارگیل و راکول (پشم سنگ). به هیچ وجه از موادی که فشرده می شوند (مانند شن) یا رطوبت را در خود نگه نمی دارند (مانند سنگ ریزه) استفاده نکنید؛ زیرا به هیچ عنوان کارایی مورد نظر را نخواهند داشت و باعث اخلال در سیستم هیدروپونیک خواهند شد.
پرورش گیاهان به روش هیدروپونیک
📷
مواد مغذی
گیاه شما به مقدار زیادی از منیزیم، کلسیم، فسفر و دیگر مواد مغذی نیاز دارد تا سالم و سرحال باقی بماند و به زندگی خود ادامه دهد (دقیقا مثل گیاهانی که در خاک و با استفاده از کود رشد می کنند). وقتی که بدون استفاده از خاک محصول پرورش می دهید، موادی که گیاه قرار بود از خاک دریافت کند، باید از آبی دریافت کند که با آن آبیاری می شود. هم میتوانید محلول موردنیاز را خودتان ترکیب کنید و هم میتوانید از محلول های آماده تهیه کنید و برای گیاه خود از آن استفاده کنید.
نور
اگر گیاهان خود را فضای سرپوشیده پرورش می دهید، به احتمال خیلی زیاد باید تعدادی نور ویژه خریداری کنید و نورپردازی مصنوعی انجام دهید. معمولاً هرنوع گیاهی نیاز های خاص خود را دارد و نسبت به مقدار نور موردنیاز گیاه، باید میزان نور و محل نصب آن تنظیم شود.
دیگر تجهیزات کشت هیدروپونیک
درحالی که امکانات و ابزار های دیگری هم برای افزایش پیچیدگی کشت گلخانه هیدروپونیک وجود دارد (مانند تأمین کربن دی اکسید)، اما پنج مورد بالا اساسی ترین نیاز و پایه ترین نیاز های یک سیستم هیدروپونیک هستند.
هیدروپونیک یا کشت بدون خاک؟
گاهی اوقات، واژهی هیدروپونیک یا ابکشت به طور عام به کشت بدون خاک اطلاق می شود؛ در حالی که کاملا اشتباه است. کشت بدون خاک در واقع استفاده از هرگونه موادی به غیر از خاک به عنوان بستر کشت برای گیاه می باشد. کشت هیدروپونیک که در واقع استفاده از آب برای پرورش گیاه است نیز بخش از کشت بدون خاک می باشد و به گونه ای زیر مجموعه آن است.
تاریخچه کشت هیدروپونیک
اولین استفاده از آبکشت، شاید مربوط به ما ایرانیان باشد. بر اساس یک رسم ۲۵۰۰ ساله در عید نوروز، ایرانیان گندم یا گیاهان دیگری را در مقداری آب می کاشتند و با آن سبزه برای سفره هفت سین تهیه می کردند. باغهای معلق بابل، باغهای معلق آزتک در مکزیک و نیز باغ های از این مدل در چین نیز از انواع روش کشت هیدروپونیک بودند، اگرچه اشاره به آنها نشده است. ولی تکنولوژی جدید به ما این اجازه را میدهد که میوه های سالم تر، قوی تر و سریع تری را با سیستم هیدروپونیک کشت کنیم.
روش کشت هیدروپونیکی که امروز میبینیم، حاصل تلاش های مردی به نام ویلیام فردریک گریک است. زمانی که در دانشگاه کالیفرنیا سعی داشت نظر بقیه را درباره ایده کشت گیاه بدون استفاده از خاک و بوسیله آب و انواع مغذیها جلب کند.
بررسیهای جدیدتر در قرن ۱۶ میلادی توسط ژان ون هلمونت دانشمند بلژیکی است که به بررسی میزان جذب مواد موردنیاز گیاهان از آب میپردازد. او یک نهال بید (۲.۲۶ کیلوگرم) را در ظرفی شامل ۹۰ کیلوگرم خاک خشک با روکشی پوشاندهشده جهت جلوگیری از ورود ذرات پرورش داد. وی بعد از ۵ سال با آبیاری نهال توسط آب باران کشف کرد که وزن درخت بید تا ۷۲.۵ کیلوگرم افزایشیافته در حالی که وزن خاک تنها کمتر از ۵۷ گرم کم شده است. او به این نتیجه رسید که گیاهان برای رشد موادی را از آب میگیرند. هر چند که متوجه این مطلب نشد که گیاهان اکسیژن و دیاکسید کربن را از هوا می گیرند.
📷
آزمایش ژان ون هلمونت
در سال ۱۶۹۹ میلادی، جان وود انگلیسی به طور آزمایشی گیاهانی را در آبهایی که در آنها، انواع مختلفی از خاک بود پرورش داد و متوجه شد بیشترین میزان رشد به آبی باز میگردد که خاک بیشتری دارد. وی نتیجه گرفت که رشد گیاهان نیازمند مواد مشخصی در آب است که توسط خاک تأمین میشود و نه موادی که مستقیما توسط آب تأمین میشود. پس از آن تحقیقات بیشتری برای درک میزان وابستگی گیاه به آب و موادی که آن انتقال میدهد صورت گرفت تا در نهایت، آقای گریک توانست به سیستم کشتی که بیشتر به روش هیدروپونیک امروزی میبینیم شبیه باشد، برسد.
آینده کشت هیدروپونیک
به نسبت عمر کوتاه و ۶۵ ساله دانش بستر کشت هیدروپونیک، این تکنیک با موقعیتهای متفاوت از کشت در فضای باز تا پرورش داخل سازه گلخانه و حتی برنامههای فضایی سازگار شده است. استفاده از سیستم هیدروپونیک در کشورهای درحال توسعه جهان سوم برای تولید غذا در واحد محدود و کوچک میتواند مورد استفاده قرار گیرد و تنها مشکل آن تأمین آب مناسب و مواد غذایی میباشد. در نواحی فاقد آب مناسب، به کارگیری آب دریا و دستگاه آب شیرینکن امکانپذیر میباشد. بنابراین پتانسیل کاربرد سیستم هیدروپونیک برای تولید غذا در نواحی نامناسب مانند صحرا نیز امکان پذیر میباشد.
سیر تکامل کشت هیدروپونیک
از زمانی که آقای گریک در سال ۱۹۲۹ امکان کشت تعدادی از گیاهان را بدون استفاده از خاک تا مرحله تکامل و باردهی آنان به ثبوت رساند، تا امروز فکر دانشمندان و متخصصین به تکامل این روش و رفع نواقصِ ساز و کار گلخانه هیدروپونیک مشغول بوده است. دستگاه یا ظرفی که گریک از آن استفاده کرد در حقیقت جعبه ای بود که به جای درب آن یک ورق توری قرار داشت. روی توری بستر بذرها و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در کف محفظه واقع می شد. گیاه پس از سبز شدن در بستر بذر که از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر از خاک بود ریشه خود را از سوراخ های توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی می رساند.
دمنوش افزایش میل جنسی